Mapa strony

Historia Regionu Blachownia cz.5

       W 1864 roku nastąpiły zmiany w dotychczasowej organizacji władz wiejskich na terenie Królestwa Polskiego. Ukaz o urządzeniu gmin wiejskich z dnia 19 lutego (2 marca) 1864 roku (Dziennik Praw Królestwa Polskiego, t. 62, s. 26 - 93) stanowił, że gmina wiejska składa się z wiosek, koloni oraz folwarków i dworów właścicieli ziemskich, a władzę w gminie sprawuje samorząd gminny reprezentowany przez: zebranie gminne, wójta oraz sołtysów.
       Sprawy sporne rozpatrywane były przez sądy gminne. Nowego podziału na gminy miał, zgodnie z wspomnianym ukazem, dokonać Komitet Urządzający. Zebranie gminne stanowiło organ uchwałodawczy, władzę wykonawczą sprawowali, wybierani na zebraniach gminnych, wójt i sołtysi. Bieżące czynności kancelaryjne wykonywał pisarz gminny. W razie potrzeby mogli być zatrudniani inni urzędnicy, tacy jak: poborca podatków, inspektor szkół i szpitali, gajowy.
       Według nadmienionego ukazu do kompetencji wójta należało: zwoływanie zebrań gminnych, wykonywanie ich uchwał, zarządzanie funduszami gminnymi, wydawanie paszportów, nadzór nad działalnością sołtysów, szkół i innych instytucji funkcjonujących na terenie gminy, utrzymywanie dobrego stanu dróg ogłaszanie rozporządzeń władz nadrzędnych, czuwanie nad porządkiem w miejscach publicznych oraz bezpieczeństwem osób, zapobieganie włóczęgostwu i żebractwu, przeciwdziałanie pożarom, i innym klęskom żywiołowym, sprawy zakwaterowania wojska. Podlegał on naczelnikowi powiatu.
       Na mocy ustawy z dnia 19 (31) grudnia 1866 roku o zarządzie gubernialnym i powiatowym (Dziennik Praw Królestwa Polskiego, t. 66, s. 119) został wprowadzony nowy podział administracyjny Królestwa Polskiego. W miejsce istniejących 5 guberni utworzono 10, w tym między innymi nową gubernię piotrkowską. W jej skład wszedł powiat częstochowski, wydzielony z dotychczasowego powiatu wieluńskiego i olkuskiego. Zgodnie z postanowieniem Komitetu Urządzającego z dnia 5 (17) stycznia 1867 roku o podziale miast i gmin w powiatach (Dziennik Praw Królestwa Polskiego, t. 66, s. 279 - 303) gmina wiejska Dźbów znalazła się w powiecie częstochowskim, guberni piotrkowskiej.
       W 1900 roku omawiana gmina obejmowała następujące miejscowości: Blachownia (osiedle i wieś), folwark Błaszczyki, Brzóżka, Dźbów (folwark i wieś), Gać, Kijas, Konopiska (folwark i wieś), Kopalnia, Korzonek, Kotara, Kuźnica Marianowa (folwark i wieś), Malice, Pająk, folwark Pałys, Piła, Trzepizury (zagroda i wieś), Wyrazów. Prawdopodobnie w 1916 lub 1917 roku wsie Aleksandria I -IV zostały wydzielone z gminy Rększowice i włączone do Dźbowa.
       W okresie I wojny światowej gmina Dźbów znalazła się pod okupacją niemiecką. Po 1918 roku gmina przynależała administracyjnie do powiatu częstochowskiego, województwa kieleckiego. Nową organizację władz gminnych wprowadziły przepisy Dekretu Naczelnika Państwa z 27 listopada 1918 roku o utworzeniu Rad Gminnych na obszarze byłego Królestwa Kongresowego (Dziennik Praw Państwa Polskiego Nr 18, poz. 48). W skład Rady Gminnej wchodzili: wójt i 12 radnych wybieranych na 3 lata.
       Do zakresu kompetencji Rady należało: przygotowywanie wniosków i budżetów na zgromadzenie gminne oraz czuwanie nad wykonaniem jej uchwał, zawiadywanie nieruchomościami i funduszami gminnymi, kierownictwo i nadzór nad instytucjami i zakładami gminnymi, mianowanie, kontrola i zwalnianie urzędników oraz kontrola działalności wójta. Ostatecznie strukturę i organizację władz gminnych określiły przepisy ustawą z dnia 23 marca 1933 roku o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz.U.R.P. Nr 35, poz. 294) oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 sierpnia 1934 roku w sprawie wykonania ustawy o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz.U.R.P. Nr 71, poz. 688). Zgodnie z powyższymi aktami prawnymi organami władz gminnych stały się: rada gminy, zarząd gminy, wójt i jego zastępcy (podwójci).
       Członkami rady gminnej byli: wójt, podwójci i radni gminy. Zarząd składał się z wójta, podwójta i 2 ławników. Nadzór nad gminami wiejskimi sprawowały wydziały powiatowe. Na podstawie przepisów przytoczonej wyżej ustawy z 1933 roku w powiecie częstochowskim dokonany został podział gmin na gromady. Na terenie gminy Dźbów utworzono następujące gromady: Aleksandria I i IV, Aleksandria II i III, Blachownia, Brzózka, Dźbów, Kopalnia, Konopiska, Wygoda, Walaszczyki, Korzonek, Kuźnica II, Kuźnica I, Ostrowy, Trzepizury, Wyrazów. Siedziba Urzędu Gminy była w tym okresie wielokrotnie zmieniana: w latach 1864-1885 wójt urzędował w budynkach folwarku Dźbów i budynku szkoły w Dźbowie, w latach 1885-1921 Urząd znajdował się do Konopiskach, a w 1921 roku został przeniesiony do Ostrów12. Powyższy stan utrzymywał się do wybuchu II wojny światowej.
       Na mocy przepisów dekret Führera i kanclerza Rzeszy Niemieckiej z 12 października 1939 roku o administracji okupowanych polskich obszarów oraz dekretu Führera i kanclerza Rzeszy Niemieckiej z 8 października 1939 roku o strukturze i zarządzie obszarów wschodnich w okresie II wojny światowej gmina Dźbów wcielona została do III Rzeszy.
       Strukturę organizacyjną administracji gminnej tworzonej w latach 1944-1945, na terenach wyzwolonych spod okupacji niemieckiej, określały przepisy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 23 listopada 1944 roku o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego1. Powyższy dekret stanowił, iż władzę sprawuje samorząd terytorialny reprezentowany przez gminne rady narodowe oraz ich organy wykonawcze czyli zarządy gminne2. Na czele zarządu gminy (składającego się z wójta, podwójta i trzech członków) stał wójt, a na czele rady i jej prezydium – przewodniczący. W skład gminy wchodziły mniejsze terytorialnie gromady, które nie posiadały osobowości prawnej, a zarządzający nimi sołtysi i podsołtysi podlegali bezpośrednio wójtowi. W latach 1945-1946 władze gminy starały się o zmianę nazwy gminy na Blachownia, oraz zmianę granic terytorium gminy3. Jednak na mocy w/w przepisów prawnych gmina wiejska Dźbów znajdująca się w powiecie częstochowskim, województwie kieleckim działała pod nazwą i w granicach sprzed II wojny światowej.4.
       Ustawa z dnia 20.03.1950 roku o terenowych organach jednolitej władzy państwowej zniosła samorząd terytorialny i jego organ wykonawczy - zarząd gminy. Funkcje zarządu przejęły gminne rady narodowe oraz ich organy: prezydia gminnych rad narodowych, które poszerzyły swój zakres kompetencji stając się organami wykonawczo-zarządzającymi5.
       Na mocy § 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 1952 roku w sprawie utworzenia oraz zmiany granic i nazw niektórych gmin w powiecie częstochowskim, województwie katowickim, zmieniono granicę gminy Dźbów6. Z gminy Dźbów wyłączono gromady: Aleksandria I i IV, Aleksandria II i III, Konopiska, Kopalnia, Korzonek, Trzepizury wraz z lasami nadleśnictwa Herby i gromadę Wygoda, które weszły w skład nowej gminy Konopiska. Wyłączono także gromady: Blachownia, Brzózka, Ostrowy, Walaszczyki, Wyrazów, które weszły w skład nowej gminy Ostrowy.


Tekst ze strony:
http://baza.archiwa.gov.pl/sezam/wstep/8-63.pdf
http://baza.archiwa.gov.pl/sezam/wstep/8-640.pdf


Katalog stron Dodaj strone- Katalog.Gdzie.Biz Inne Katalogi